เรื่องราวของบอนไซ | Background of Bonsai

       คำว่า "บอนไซ" เป็นภาษาญี่ปุ่น ซึ่งมีความหมายว่า "ไม้กระถาง / ไม้ถาด" แต่บอนไซมีต้นกำเนิดมาจากประเทศจีนในช่วงปี พ.ศ. 800 - 900 ซึ่งคนจีนเรียกว่า "เผินจิ่ง" บอนไซยุคแรกๆเป็นต้นไม้ที่ขุดมาจากบนภูเขาที่มีสภาพแห้งแล้งกันดาร ซึ่งทำให้ต้นไม้มีลักษณะแคระแกร็น ดังนั้น เผินจิ่ง(บอนไซ)ของจีนจึงมีลักษณะเหมือนภูมิทัศน์(สวน--สวนถาด)มากกว่ารูปแบบต้นไม้

       ต่อมา ประเทศต่างๆได้มีการสร้างความสัมพันธ์กันยิ่งขึ้นโดยการไปเยี่ยมชมประเทศเพื่อนบ้าน--ญี่ปุ่นได้ไปศึกษาดูงานที่ประเทศจีน แล้วเกิดความสนใจต้นไม้ขนาดเล็ก(บอนไซ) เขาจึงนำเข้ามาในญี่ปุ่นเรื่อยๆ

       ในช่วงปี พ.ศ. 2,000 บอนไซเริ่มมาปรากฏอยู่นอกประเทศจีนและญี่ปุ่น มีการจัดแสดงบอนไซขึ้นในกรุงลอนดอน ซึ่งได้รับความสนใจอย่างมาก มีการก่อตั้งสมาคมบอนไซขึ้น และการเพาะเลี้ยงบอนไซก็กระจายไปทั่วโลก



บอนไซ สนจูนิเปอร์
ศิลปะของบอนไซ

  1. ศิลปะบอนไซ ไม่ได้มีแค่เพียงต้นไม้ แต่ยังรวมถึงกระถางบอนไซด้วย ลักษณะของกระถางบอนไซมีมากมาย เช่น ทรงกลม ทรงสี่เหลี่ยม--เลือกกระถางให้เหมาะกับบอนไซที่จะปลูก
  2. ลำต้นบอนไซควรมีลักษณะที่สวยงาม--ลำต้นช่วงล่างควรมีขนาดใหญ่กว่าลำต้นช่วงบน และรากควรมองเห็นได้ชัดเจน(รากอยู่ปริ่มๆดิน)
  3. กิ่งใหญ่ๆควรอยู่ด้านล่าง กิ่งเล็กๆควรอยู่บนยอดของต้นบอนไซ
  4. บอนไซจะแตกต่างจากไม้พุ้มทั่วไป คือ ระหว่างกิ่งของบอนไซจะไม่มีใบ--สามารถมองทะลุได้ แต่กิ่งของไม้พุ้มจะเต็มไปด้วยใบ ไม่สามารถมองทะลุไปด้านหลังได้
  5. บางส่วนของต้นบอนไซอาจดูเหมือนตายแล้ว เพื่อเพิ่มความเก่าแก่ของต้นบอนไซ--ยิ่งเก่ายิ่งสวยงาม



ขนาดของบอนไซ
       ตำราบางเล่มกล่าวว่า บอนไซมีขนาดไม่เกิน 150 เซนติเมตร ตำราบางเล่มก็บอกว่า ไม่เกิน 100 เซนติเมตร แต่ความสูงที่นิยมกัน คือ 40 - 50 เซนติเมตร

บอนไซแอปเปิลป่า เป็นบอนไซประเภทเล็กจิ๋ว

การแบ่งขนาด น่าจะแบ่งได้ 4 กลุ่ม คือ
  1. สูงไม่เกิน 10 ซม ซึ่งมีชื่อเรียกว่า บอนไซจิ๋ว หรือ "มะเมะ (Mame)--จีน " "ชิโตะ (Shito)--ญี่ปุ่น"
  2. สูง 10 - 40 ซม
  3. สูง 40 - 90 ซม
  4. สูง 90 ซม ขึ้นไป








บอนไซที่มีอายุกว่า 800 ปี
อายุของต้นบอนไซ
       ต้นไม้ที่จะนำมาทำเป็นบอนไซ ควรมีอายุยืนยาว เช่น บอนไซสนจูนิเปร์--มีอายุกว่า 100 ปี อย่างไรก็ตาม การทำบอนไซ คือการทำให้ต้นไม้ดูเหมือนจะเก่าแก่ โดยใช้ลวดมัด เรียกว่า การดัดลวด เป็นเทคนิคที่ทำให้กิ่งและลำต้นเป็นไปตามที่เราต้องการ--ทำให้ดูเหมือนว่าต้นไม้ผ่านกาลเวลามาเนินนาน

       บอนไซที่มีอายุมากจะมีโคนต้นที่ใหญ่ และจะสามารถมองเห็นรากได้(รากอยู่บนพื้นดิน)