จากต้นไทร สู่บอนไซไทร | Ficus to Bonsai Progression

บทนำ

ต้นไทรเป็นพืชเขตร้อนที่รู้จักกันไปทั่วโลก มีมากในทวีปเอเชียและส่งขายไปยังส่วนต่าง ๆ ของโลก บางครั้งอาจพบได้ในร้านสะดวกซื้อ(ต่างประเทศ) สำหรับผู้ที่รักในศลิปะของบอนไซจะไม่รู้สึกว่านี้คือบอนไซ เพราะมันเป็นพืชที่จะกลายมาเป็นส่วนที่ใหญ่ แต่สำหรับคนอื่น ๆ มันเป็นเพียงพันธุ์ไม้ชนิดหนึ่งที่ใช้ทำบอนไซเป็นงานอดิเรก
ต้นไทรที่มีรากอากาศ
ต้นไทรมีหลากหลายสายพันธุ์ ในธรรมชาติมันจะเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ ๆ มีสภาพอากาศที่ร้อนและชื้น ต้นไทรนำมาปลูกในร่มได้ดีเนื่องจากมันทนต่อสภาพแวดล้อมต่าง ๆ แต่ว่าสุขภาพจะแย่ลงเรื่อย ๆ หากมันได้รับแสงแดดน้อยกว่าที่ควร แกปัญหานี้ได้โดยการวางต้นไทรไว้ที่ ๆ มีแสงแดดมากที่สุด เพิ่มความชื้นให้ไทร ต้นไทรเจริญเติบโตได้ดีเมื่ออุญหภูมิมากกว่า 20 องศาเซียลเซส

บทความนี้จะมีอยู่ 2 ส่วน คือ ส่วนที่เป็นการ"ปลูกต้นไทร"และส่วนที่เป็นการ"ทำบอนไซ"


#1 ปลูกต้นไทร

ต้นไทรส่วนด้านล่าง
ภาพต้นไทรก่อนตัดลำต้น





















ภาพด้านบนนี้เป็นภาพก่อนและหลัง(ซ้ายและขวาตามลำดับ)การทำต้นไทรเป็นบอนไซไทร มันเป็นหนึ่งในวิธีที่ง่ายที่สุดและใช้เวลาในการทำค่อนข้างเร็ว สิ่งที่ทำคือ ตัดส่วนด้านบนออกเนื่องจากมันมีใบไม่สม่ำเสมอ ซึ่งจะให้มันแตกยอดขึ้นมาใหม่ แม้ว่าต้นไทรจะรักษาบาดแผลได้เร็ว แต่การตัดครั้งนี้ก็จะเกิดเป็นรอยแผล

กิ่งใหม่ที่จะโผล่ออกมาจะมีขนาดเล็กกว่าเดิม และผลิใบที่เล็กกว่าเดิม ซึ่งจะงานต่อการตัดแต่ง อาจตัดแต่งเมื่อมันยาวเกินไป

ต้นไทรส่วนบนที่ถูกตัดออก
ปักชำต้นไทร


















ส่วนบนที่ตัดไว้แล้วก็จะนำมาปักชำ ต้นไทรเป็นพืชที่แตกรากได้ง่ายและเร็ว บางครั้งต้นไทรจะสร้างรากอากาศซึ่งงอกออกมาจากลำต้นลงมาสู่พื้นดินเพื่อให้มันมีเสถียรภาพและแข็งแรงยิ่งขึ้น รากที่ออกมาจากลำต้นนี้เอง บางแหล่งข้อมูลเรียกว่า"บันยัน" (Banyan)

เมื่อค้นข้อมูลคำว่าบันยัน (Banyan) ในวิกิพีเดียก็พบว่ามันเป็นชื่อของสกุลย่อยของไม้ในสกุลไทร หรือคำว่า "บันยัน" อาจเป็นพันธุ์พืชชนิดหนึ่งที่มีชื่อเรียกว่า "ไทรไกร"

การปักชำ: ดินที่ใช้ควรระบายน้ำได้เร็วและอาจเพิ่มฮอรโมนเร่งการเจริญเติบโตเพื่อช่วยในการพัฒนาราก คลุมด้วยถุงพลาสติก จากนั้นก็เก็บพืชไว้ที่ ๆ ไม่เปียกแฉะ มีความชื้นสูงและมีแสงแดดรำไร


#2 ทำบอนไซ





















ควรหลีกเลี้ยงการดัดกิ่งอย่างรวดเร็ว หลายครั้งที่หลายคนมักจะดัดกิ่งให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ในกรณีต้นบอนไซไทรด้านบนนี้ก็เช่นกัน เราจะทำการดัดต้นบอนไซให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เนื่องจากต้นไทรก่อนหน้านี้ไม่ได้รับการตกแต่งหรือดูแล มันจึงเจริญเติบโตได้ไม่สวยงาม-ต้นไทรเจริญเติบโตออกมานอกกระถาง(ดูภาพประกอบได้จากส่วนด้านบน #1 การปลูกบอนไซ)

สภาพอากาศที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า 15 องศาเซียลเซส อาจเป็นอันตรายต่อต้นไทร

บอนไซไทรถูกเปลี่ยนกระถางอีกครั้ง เปลี่ยนมุมและสไตน์ เกือบทุกส่วนของบอนไซถูกดัด ยกเว้นส่วนด้านบน ต้นไทรมีเปือกที่บางมากซึ่งจะแตกอย่างรวดเร็วเมื่อดัดมากเกินไป การดัดต้องทำด้วยความระมัดระวัง ควรหยุดการดัดหากจำเป็น

ควรวางบอนไซไว้ในสถานที่ ๆ มีแสงเพียงพอ ให้น้ำ 2-3 ครั้ง ให้ชุ่มชื้น(ไม่แฉะ) ความชื้นสูงจะช่วยในการเจริญเติบโต และช่วยให้ต้นไม้รักษาตัวเองดีขึ้น


บรรณานุกรม

       1. Chris Verdel. (2557). FROM ‘MALLSAI’ TO BONSAI, EXAMPLES OF FICUS BONSAI PROGRESSIONS. ค้นข้อมูล วันที่ 25 ธันวาคม 2557. จาก http://www.bonsaiempire.com/blog/ficus-mallsai