การปลูก ต้นไม้ เมเปิลญี่ปุ่น บอนไซ | Japanese Maple Cultivation & Care

เรื่องของต้นเมเปิลถูกเขียนไว้ใน Wikipedia แล้วบางส่วน แต่ในบทความนี้จะกล่าวถึงเมเปิลญี่ปุ่น (Japanese Maple) ซึ่งนิยมนำมาทำเป็นไม้บอนไซ

ในบทความนี้จะแยกออกเป็น 2 ส่วน ในส่วนแรกจะเป็นเนื้อหาที่เรียบเรียงมาจาก Royal Horticultural Society ในส่วนที่ 2 จะเป็นเนื้อหาที่เรียบเรียงมาจาก Wikipedia

Royal Horticultural Society

RHS logo
ต้นเมเปิลญี่ปุ่น เป็นไม้ผลัดใบที่มีความสง่างาม สีของใบในฤดูใบไม้ร่วงให้ความสวยงามแก่ผู้พบเห็น เมเปิลเป็นต้นไม้ที่เติบโตช้ามากและมันเป็นพืชที่เหมาะกับการปลูกไว้ในสวน ในกระถางขนาดใหญ่

การปลูก
ดินที่เหมาะสมในการปลูกต้นเมเปิลญี่ปุ่นนั้น ควรมีความเป็นกรดเล็กน้อย เป็นดินปนทราย ดินต้องระบายน้ำได้ดีและดินต้องมีส่วนผสมของสารอินทรีย์ ต้นเมเปิลมักทนสภาพแห้งแล้งได้ดีกว่าสภาพเปียกแฉะ

1. การปลูกทั่วไป
เมเปิลญี่ปุ่นเหมาะกับการปลูกไว้เพื่อให้ร่มเงา เมเปิลสายพันธุ์ที่มีใบสีแดงและสีม่วงต้องการแสงแดดรำไร ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสแดดในช่วงบ่ายซึ่งอาจแผดเผาใบของเมเปิลได้ ส่วนเมเปิลสายพันธุ์ที่มีใบสีเขียวนั้นทนต่อแสงแดด สามารถปลูกกลางแจ้งได้ แต่ในบางพื้นที่ ๆ มีแดดรุนแรงมากเกิน ใบอาจเกิดการเผาไหม้ได้

เมเปิลส่วนใหญ่จะมีระบบรากฝอยที่ตื้น แข่งกันใครไม่ค่อยได้ ดังนั้นการปลูกควรจะปลูกให้แต่ละต้นอยู่ห่างกันพอสมควร ไม่แออัดจนเกินไป

2. การปลูกในกระถาง
ดินที่ใช้ควรเป็นดินผสมปุ๋ยหมัก ซึ่งจะช่วยในการระบายน้ำและมีปริมาณของสารอินทรีย์สูง ต้นเมเปิลต้องได้รับการเปลี่ยนกระถางโดยใช้กระถางขนาดใหญ่ขึ้นเล็กน้อยทุก ๆ ปี ช่วงเวลาการเปลี่ยนกระถางที่เหมาะสมคือเดือน เมษายนหรือกันยายน

ส่วนผสมของดินที่ใช้ปลูก คือ ดินร่วน:ดินทราย:เศษใบไม้ผุหรือปุ๋ยคอก 5:4:1 ---ผู้แปล'มโน'ขึ้นเอง

Wikipedia

ต้นเมเปิลญี่ปุ่นในฤดูใบไม้ผลิ
บทนำ

เมเปิลญี่ปุ่นมีชื่อเรียกภาษาอังกฤษว่า Acer palmatum, Japanese Maple หรือ Smooth Japanese Maple เป็นพืชพื้นเมืองของประเทศญี่ปุ่น เกาหลีเหนือ เกาหลีใต้ มองโกเลียตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ของรัสเซีย

เมเปิลญี่ปุ่นเจริญเติบโตทั่วมุมโลก แต่ละพื้นที่ก็จะมีลักษณะของต้นเมเปิล(Maple)ที่แตกต่างกันไปตามสภาพภูมิประเทศ

ภาพด้านซ้ายมือแสดงความแตกต่างของต้นเมเปิลต้นเดียวกัน แต่ต่างฤดู




ต้นเมเปิลญี่ปุ่นในฤดูใบไม้ร่วง
คำบรรยาย

เมเปิลญี่ปุ่นเป็นไม้พุ่ม ไม้ผลัดใบที่มีความสูง 6-10 เมตร แต่อาจสูงถึง 16 เมตร มักเจริญเติบโตใต้ร่มเงาต้นไม้อื่น ๆ บริเวณโคนต้นมักมีหลายต้นรวมกัน (โดยเฉพาะเมื่อเมเปิลมีอายุน้อย) เมื่อโตขึ้นจะมีลักษณะเป็นพุ่ม ใบมีขนาด 4-12 เซนติเมตร มี 5 หรือ 6 แฉก ดอกเมเปิล(Maple)มีขนาดเล็ก

ตามธรรมชาติ ต้นเมเปิล(Maple)มักจะมีการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมไปมาก เมื่อนำเมล็ดมาปลูก มันจะไม่เหมือนกับต้นพ่อแม่พันธุ์อย่างเห็นได้ชัดทั้งรูปร่าง ขนาดใบและสี


ลักษณะของสีของใบเมเปิล
เมเปิลญี่ปุ่นมีสายพันธุ์ย่อยอีก 3 สายพันธุ์ดังต่อไปนี้
  1. Acer palmatum subsp. palmatum. ใบมีขนาดเล็ก กว้างประมาณ 4-7 เซนติเมตร มี 5 หรือ 7 แฉก
  2. Acer palmatum subsp. amoenum (Carrière) H.Hara. ใบมีขนาดใหญ่ขึ้น กว้าง 6-12 เซนติเมตร ใบมีแฉก 7 หรือ 9 แฉก
  3. Acer palmatum subsp. matsumurae Koidz. ใบกว้าง 6-12 เซนติเมตร ส่วนใหญ่ใบจะมี 7 แฉก (ใบ 5 แฉกก็มี แต่ค่อนข้างหายาก)


การปลูกต้นเมเปิลญี่ปุ่น


ต้นเมเปิลในฤดูใบไม้ร่วง
เมเปิลญี่ปุ่นได้ถูกปลูกในญี่ปุ่นมานานหลายศตวรรษและในพื้นอื่น ๆ ทั่วโลกตั้งแต่ปี 1800 ต้นไม้เมเปิล(Maple)ต้นแรกมาถึงประเทศอังกฤษในปี 1820

เมื่อนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนชื่อ Carl Peter Thunberg เดินทางไปที่ประเทศญี่ปุ่นในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 เขาได้ภาพวาดต้นไม้ขนาดเล็กที่สุด ซึ่งเป็นศิลปะชั้นสูงของสวนโอเรียนเต็ล








ต้นเมเปิลในฤดูใบไม้ร่วง
ในศตวรรษต่อมา รายชื่อพืชสวนของญี่ปุ่นได้มีการพัฒนาสายพันธุ์จากต้นเมเปิล(Maple)ที่พบในประเทศญี่ปุ่นและบริเวณใกล้เคียงกับเกาหลีและจีน ต้นเมเปิล(Maple)ได้กลายเป็นที่นิยมสำหรับผู้ที่ชื่นชอบในเรื่องศิลปะของบอนไซ

สายพันธุ์ต้นเมเปิลมีอยู่ในปัจจุบันเป็นจำนวนมากสำหรับการใช้ในเชิงพาณิชย์ และเป็นสิ่งที่ได้รับความนิยมในสวนและร้านค้าปลีกอื่น ๆ ในยุโรปและอเมริกาเหนือ ซึ่งต้นเมเปิลที่มีใบสีแดงเป็นที่นิยมมากที่สุด




ต้นบอนไซจิ๋ว เมเปิลญี่ปุ่น
สภาพการปลูกต้นเมเปิล

ต้นเมเปิลญี่ปุ่นมีชื่อเรียกมากจนนับไม่ถ้วน เนื่องจากเป็นต้นไม้ที่กลายพันธุ์ได้ง่าย ต้นเมเปิล(Maple)มักจะมีสิ่งเหล่านี้ไม่เหมือนกัน คือ ลักษณะของสี ประเภทของใบ ขนาดและสภาพการเจริญเติบโตที่ต้นเมเปิลต้องการ ช่วงความสูงของต้นเมเปิลคือ 0.5 เมตร ถึง 25 เมตร ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ บ้างก็ทนต่อแสงแดด บ้างก็เจริญเติบโตใต้ร่มเงาต้นไม้อื่น ต้นเมเปิล(Maple)มีรากที่กระทัดรัด ต้องการดินที่มีการระบายน้ำดี






ต้นบอนไซเมเปิลในฤดูหนาว
การตัดเล็มต้นเมเปิล

ถ้าพื้นที่ปลูกมีไม่จำกัด ไม่จำเป็นต้องตัดแต่งกิ่งก้านใด ๆ ยกเว้นกิ่งที่ตายแล้ว แต่สำหรับบางท่านที่เลี้ยงเป็นไม้บอนไซ ก็มักจะตัดแต่งให้มีความสวยงาม โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาว


สายพันธุ์ของต้นเมเปิล(Maple)

ต้นเมเปิลกว่า 1,000 สายพันธุ์ที่ได้รับการคัดเลือกเนื่องจากมันมีลักษณะเฉพาะตัว โดยทั่วไปแล้วจะแพร่พันธุ์โดยการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ เช่น การปักชำ เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ การแตกหน่อหรือการปลูกถ่ายอวัยวะ ต้นเมเปิลบางพันธุ์ไม่ได้มีการเพาะปลูกในโลกตะวันตก แต่ก็มีสายพันธุ์ใหม่ ๆ ที่พัฒนาขึ้นในแต่ละทศวรรษ

ลักษณะของใบเมเปิลหลากหลายสายพันธุ์

ต้นเมเปิลในฤดูใบไม้ผลิ
สายพันธุ์เมเปิลถูกเลือกโดยลักษณะภายนอก เช่น รูปร่างของใบ (ที่มีร่องตื้นไปถึงใบที่มีร่องลึก) สีของใบ (สีเขียวไปจนถึงสีแดงเข้ม) เปลือกและลักษณะการเจริญเติบโต บางพันธุ์มีต้นขนาดใหญ่และแข็งแรง บางพันธุ์มีความสูงไม่ถึง 50 เซนติเมตร สำหรับพันธุ์ที่นำมาปลูกเป็นบอนไซเมเปิลนั้นจะสูงไม่ถึง 30 เซนติเมตรเท่านั้น มันมีอายุยืนยาวและถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น







บอนไซเมเปิลที่มีอายุมากกว่า 112 ปี
สวนพฤกษศาสตร์บรุกลิน

แสตมป์รูปบอนไซ


บรรณานุกรม

1. Wikipedia. (2557). Acer palmatum. ค้นข้อมูล วันที่ 26 ธันวาคม 2557. จาก https://en.wikipedia.org/wiki/Acer_palmatum
2. Royal Horticultural Society. (2557). Japanese maple. ค้นข้อมูล วันที่ 28 ธันวาคม 2557. จาก https://www.rhs.org.uk/advice/profile?pid=126