นำต้นไม้ Cotoneaster ที่บ้านมาทำเป็นบอนไซ | Make Bonsai

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับสกุล Cotoneaster

Cotoneaster เป็นสกุลของพืชดอกในตระกูลกุหลาบ กระจายพันธุ์อยู่ในทวีปยุโรปและแอฟริกาเหนือ (ในเอเชียมีเล็กน้อย) มันมีสายพันธุ์ที่หลากหลายอยู่ในภูเขาทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีนและเทือกเขาหิมาลัย (พืชสกุล Cotoneaster มีประมาณ 70-300 สายพันธุ์)

Cotoneaster เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ๆ มีใบเล็ก ๆ (ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์)


นำเจ้าต้นไม้ Cotoneaster ที่บ้านมาทำเป็นบอนไซ

การทำบอนไซแต่เดิมมีความเชื่อว่าต้องนำพันธุ์ไม้มาจากในป่า จึงจะได้ไม้ที่ดูเก่าแก่และมีอายุมาก แต่บทความนี้จะเป็นการนำต้นไม้ข้าง ๆ บ้านมาทำเป็นบอนไซ ซึ่งให้ความสวยงามและดูเก่าแก่ไม่แพ้จากในป่า

ต้นไม้ในสวนหลังบ้าน
ต้นไม้ในสวนหลังบ้าน ถูกตัดแต่งมานาน จึงทำให้มันเตี้ย และมีลำต้นที่อ้วน และยังมีใบขนาดเล็กซึ่งเป็นคุณสมบัติที่เหมาะกับการนำมาทำเป็นบอนไซ

เนื่องจากเจ้าบอนไซจะมีความยุ่งยากในการปลูก แถมยังอาจตายแบบคาดไม่ถึง ดังนั้นพืชที่จะนำมาทำเป็นบอนไซจะต้องตายยาก มันต้องใช้ดินที่สามารถระบายน้ำได้ดีและต้องมีสภาพความเป็นกรด-ด่างที่เหมาะสม

ต้นไม้ที่ขุดขึ้นมาจากสวน
ในฤดูใบไม้ผลิ ปี 2010. Faisal (เจ้าของบอนไซ) ได้นำต้นไม้มาปลูกในกระถางดินเผาขนาดใหญ่เพื่อที่จะทำเป็นบอนไซ หลังจากที่ย้ายมาปลูกในกระถางแล้ว เขารอไม้ต้นไม้พักฟื้นอีก 18 เดือน

ภาพด้านซ้าย คือ Cotoneaster ที่พักฟื้นเรียบร้อยแล้ว
ภาพด้านขวา เป็นการตัดแต่งกิ่งหลังการพักฟื้น
สิงหาคม 2011, 18 เดือนต่อมา ต้นไม้ดูเหมือนจะได้พักฟื้นเพียงพอแล้ว (ดังรูปด้านบน) มันมีความสูงราว ๆ 50 ซม.

ในตอนแรกที่ผมเห็นมัน ผมคิดไม่ออกว่าจะตัดแต่งมันเป็นรูปแบบอะไรจึงจะทำให้ต้นไม้ออกมาเป็นบอนไซที่สวยงาม สิ่งแรกที่ผมทำ คือ การตัดกิ่งที่คิดว่าไม่สวยออกไป

เกิดเรื่องที่น่าผิดหวังขึ้น คือ พบว่าลำต้นที่ใหญ่ที่สุดนั้นได้ตายสนิทเรียบร้อยแล้ว และดูเหมือนว่ามันจะเน่าอยู่ภายในด้วย ดังนั้นจำจึงเป็นต้องตัดลำต้นส่วนนี้ออก เพื่อรักษาส่วนอื่น ๆ เอาไว้ สิ่งที่คิดไว้ก่อนหน้านี้ก็ต้องเปลี่ยนแผน แต่อย่างไรก็ตาม รากยังคงแข็งแรงดีอยู่

เปลี่ยนกระถาง
งานสุดท้ายในเดือนสิงหาคม 2011 นี้ คือการเปลี่ยนกระถางจากทรงกลมมาเป็นทรงสี่เหลี่ยม แต่ในความจริง การเปลี่ยนกระถางควรทำในฤดูใบไม้ผลิ การเปลี่ยนกระถางนอกฤดูจะมีโอกาสทำให้บอนไซตายได้มากขึ้น อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนกระถางนอกฤดูใบไม้ผลิก็ยังมีโอกาสรอดอยู่

แต่งลำต้น
กันยายน 2011. 2-3 สัปดาห์ต่อมา ช่วงกลางเดือนกันยายนผมได้เริ่มแกะสลักบนเปลือกของต้นบอนไซ การตัดแต่งนี้ถือเป็นเรื่องหนักสำหรับบอนไซ เพราะว่าเพิ่งเปลี่ยนกระถางไปเมื่อไม่นาน รากยังไม่สมบูรณ์

ใช้เวลาแกะสลักราว ๆ 6 ชั่วโมง และใช้เวลาอีก 2-3 วันในการดูแลความเรียบร้อย งานศิลปะก็ออกมาดังรูปด้านบน...ภารกิจเสร็จสิ้น

ไม้ตายซาก เพิ่มความขลังให้ต้นบอนไซ







บรรณานุกรม

1. Harry Harrington. (2557). SMALL-LEAVED COTONEASTER STYLING. ค้นข้อมูล วันที่ เมษายน 2558. จาก http://www.bonsaiempire.com/blog/cotoneaster-styling
2. Wikipedia. (2557). Cotoneaster. ค้นข้อมูล วันที่ 5 เมษายน 2558. จาก http://en.wikipedia.org/wiki/Cotoneaster